نگاهی بر صادرات رنگ در ایران
نگاهی بر صادرات رنگ در ایران

صنعت رنگ ایران از جمله صنایعی است که پیشرفت‌های خوبی داشته و در بازارهای خارجی نیز به خوبی معرفی شده است. صنعت رنگ ایران را می‌توان از پیشروترین صنایع داخلی به حساب آورد. تنوع رنگ و کیفیت این محصولات تولیدی در حدی است که قابل رقابت با محصولات اروپایی است. ابراهیم فرخ‌نژاد، مدیرعامل و عضو هیات ‌مدیره شرکت صنعتی و شیمیایی رنگین در رابطه با فعالیت این شرکت گفت: شرکت صنعتی و شیمیایی رنگین سال ۱۳۴۳ تحت لیسانس یک شرکت هلندی برای تولید رنگ‌های تزئینی یا ساختمانی و پودری و صنعتی تاسیس شد. این در حالی است که تولید رنگ پودری در سال ۱۳۷۱ شروع شد و به عنوان اولین تولیدکننده رنگ پودری در ایران شناخته می‌شویم. شرکت رنگین بزرگ‌ترین شرکت تولید رنگ در خاورمیانه است و رنگ‌های ساختمانی این شرکت با برند ‌هادی رنگ و رنگ‌های صنعتی و پودری با برند رنگین عرضه می‌شود.
براساس آمارهای رسمی گمرک ایران، ارزش صادرات رنگ ایران درسال۱۳۹۶ حدود ۸۲ میلیون دلار بوده است که در سال۱۳۹۷ با ۱۵ درصد افزایش به بیش از ۹۳ میلیون دلار رسیده است.
دبیر میز محصولات شیمیایی و سلولزی سازمان توسعه تجارت ایران با اشاره به ضرورت توجه به صادرات محصولات نهایی و با ارزش افزوده بالا گفت: بررسی آمارهای صادرات ایران نشان می‌دهد طی سال‌‌های گذشته سهم بازارهای صادراتی رنگ ایران در کشورهای چین 27 درصد، افغانستان 24 درصد، عراق 17 درصد، ترکمنستان، تاجیکستان و قزاقستان به ترتیب 13،11و 7 درصد بوده که با توجه به حجم واردات رنگ این کشورها از دنیا، سهم صادرات ایران در کل واردات رنگ این کشورها جای افزایش دارد.
دبیر میز محصولات شیمیایی و سلولزی سازمان توسعه تجارت ایران گفت: ارزش صادرات هر تن رنگ کشور به‌طور متوسط حدود ۲ هزار و ۲۰۰ دلار است که بیش از پنج برابر متوسط ارزش هر تن از کل کالاهای صادراتی کشور (۴۰۰ دلار) است.

 

ظرفیت افزایش صادرات رنگ

خانم ندا عطایی افزود: ارزش واردات کشورهای بالقوه هدف صادرات ایران طی سال‌های مورد بررسی به ترتیب عبارتند از: ترکیه 2009 میلیون دلار، روسیه 1816 میلیون دلار، امارات 609 میلیون دلار، پاکستان 488 میلیون دلار که نمایانگر حجم بالای مصرف و تقاضای رنگ در این کشورهاست.

وی ارزش صادرات هر تن رنگ کشور به طور متوسط حدود 2200 دلار است که بیش از 5 برابر ارزش هر تن از کل کالاهای صادراتی کشور (400 دلار) عنوان کرد.

عطایی اضافه کرد: مجموع واحدهای تولیدی رنگ و پوشش در ایران بیش از۱۰۰۰ واحد و ظرفیت اسمی کل تولید رنگ و پوشش کشور بیش از ۱۲میلیون تن در سال برآورد شده است.

وی در خصوص واردات محصولات رنگ در ایران گفت: به منظور حمایت از تولیدات داخلی، واردات رنگ به کشور با محدودیت مواجه بوده و بیشتر واردات مربوط به رنگ‌های با فناوری خاصی است که امکان تولید آن در داخل کم است. با این رویکرد واردات رنگ در ایران طی سال‌های اخیر بالغ بر 350 میلیون دلار و اغلب از کشورهای ایتالیا، ترکیه، کره جنوبی، چین و آلمان صورت پذیرفته است.

عطایی افزود: نکته حائز اهمیت در صنعت رنگ این است که با توجه به ظرفیت‌های ایجادشده تولید در ایران، ادغام برخی شرکت‌ها و توجه به تقویت برند و برندسازی و همچنین ایجاد زیرساخت‌های مناسب جهت تولید کالاهای باکیفیت و تغییر تولید به سمت رنگ‌های با پایه آبی می‌تواند در توسعه صادرات صنعت رنگ کمک شایانی کند.

وی ادامه داد: همچنین از طرفی با توجه به بازسازی کشورهای همسایه نظیر افغانستان، عراق و سوریه و روابط تجاری خوبی که بین ایران و کشورهای مذکور برقرار است، سرمایه‌گذاری در بازارهای یادشده و کشورها بالقوه هدف صادرات و همچنین ایجاد نمایندگی فعال در بازارهای مورد اشاره می‌تواند به رشد صادرات این صنعت کمک و حمایت چشمگیری کند.

دبیر میز محصولات شیمیایی و سلولزی، تولید رنگ‌های با فناوری خاص در کشور را نیازمند سرمایه‌گذاری با شرکت‌های پیشرو، از طریق مذکرات فعال جهت انتقال تکنولوژی و ایجاد تدریجی زیرساخت‌های لازم عنوان کرد.

عطایی گفت: یکی از صنایع پایین‌‌دستی پتروشیمی، صنایع رنگ و پوشش است و مرز مشترک میان این دو صنعت در استفاده از رزین‌های سنتزی، حلال‌ها و همچنین برخی از افزودنی‌ها است. انواع رنگ و پوشش کاربردهای متنوع داشته و به مصارف گوناگونی مانند معماری، ساختمان، صنایع کشتیرانی، قطعه ‌سازی و.... می‌رسند که بازاری به حجم ۳۷ میلیارد لیتر در سال دارد و بر اساس آمارهای موجود در این زمینه، چین بزرگ‌ترین تولید‌کننده رنگ در دنیا محسوب می‌شود.

وی افزود: در سال‌های اخیر، توجه به مسائل زیست‌‎محیطی تحولات مهمی را در این صنعت ایجاد کرده، به گونه‌‍‌ای که تولید رنگ از نوع پایه حلال به انواع پایه آب که فاقد حلال‌های آلی است، سوق داده شده و در حال حاضر حدود 80 درصد از بازار رنگ‌های ساختمانی متشکل از محصولات پایه آب است.

گفتنی است، ارزش صادرات جهانی رنگ طی 5 سال اخیر حدود 80 میلیارد دلار بوده و آلمان با 20 درصد بیشترین سهم صادرات رنگ را طی این سال‌ها داشته است که پس از آن، آمریکا و چین هرکدام با 10 درصد، ژاپن و هلند هریک با 8 درصد از سهم صادرات جهانی رنگ قرار دارند.

 

توان بالای صادرات رنگ ایران

ابراهیم فرخ‌نژاد در مورد رونمایی از برند جدید این مجموعه با برنامه صادرات گفت: امسال در نمایشگاه از برند جدیدی به نام آتیه رونمایی کردیم. تفاوت نرخ ارز صادرات به کشورهای اروپایی را جذاب کرده است. بنابراین برندی را ثبت کردیم به نام آتیه که حافظ محیط‌ زیست است و به اصطلاح سبز است، زیرا محصولات تحت این برند پایه آب است. مدیرعامل رنگین ادامه داد: با توجه به وسعت تولیدات کارخانه مشکلی برای افزایش ظرفیت تولید نداریم. طرف‌های خارجی برای برقراری روابط تجاری با شرکت‌های ایرانی به نمایشگاه رنگ و رزین آمدند و با آنها جلساتی داشتیم. مدیرانی از ترکیه، افغانستان و عمان برای مذاکره آمدند و همین طور با کشور رومانی به صورت ویژه کار می‌کنیم. زیرا اروپای شرقی را به عنوان دروازه ورود به بازار اروپا در نظر گرفتیم. وی در مورد عملکرد صنعت رنگ ایران در بازارهای خارجی گفت: شرکت‌های ایرانی صنعت رنگ محصولات درجه یک خود را در بازار صادراتی عرضه کردند و به همین دلیل اکثر کشورهای خارجی خواهان رنگ‌های ایرانی هستند. این به دلیل آن است که کیفیت رنگ ایرانی به مراتب بالاتر از خیلی از کشورهای تولیدکننده دیگر است. در حال حاضر با ارمنستان نیز به صورت خیلی جدی مذاکره می‌کنیم و از اکنون برای نمایشگاه ارمنستان غرفه نیز گرفته‌ایم. به عنوان مثال برند ایرانی در ارمنستان جوری با قدرت عمل کرده است که حتی تولیدات آلمانی و ایتالیایی هم نمی‌توانند مقابل آن بایستند و رقابت کنند. وی از عوامل مهم رقابت محصولات ایرانی گفت: استانداردهای سخت داخلی، استفاده از مواد با کیفیت و هزینه‌های پایین‌تر تولید نسبت به کشورهای دیگر، از مهم‌ترین دلایل رقابت محصولات تولیدی شرکت‌های رنگ ایرانی است. محصولات رنگ ایرانی می‌تواند با کشورهای دیگر رقابت کند. در گذشته محصولات ما به صورت فله به کشورهای دیگر صادر می‌شد و در ظرف‌های خارجی پر شده و عرضه می‌کردند، اما اکنون با نام ایرانی و در ظرف‌ها و بسته‌بندی‌های شکیل صادر می‌شود که این باعث افتخار هر ایرانی است. فرخ‌نژاد در مورد میزان تولید رنگ شرکت رنگین گفت: تولید رنگ‌های ما بر اساس میزان تقاضای بازار است. به صورت میانگین ماهانه ۳۵۰ تن تولید رنگ تزئینی داریم، اما به‌طور مثال در مهر با توجه به تقاضای بالای بازار ۴۹۰ تن رنگ تزئینی تولید کردیم. در مورد رنگ‌های صنعتی بستگی به میزان سفارش‌های شرکت‌ها دارد. وی در مورد مشکلات شرکت رنگین گفت: مهم‌ترین مشکل ما سقف واردات مواد اولیه است؛ عمده مواد اولیه ما مثل تیتان و پنتا را اجازه واردات نمی‌دادند. البته در بازدید وزیر صمت از غرفه رنگین، قول دادند که سقف واردات مواد اولیه را برای شرکت‌های سهامی‌عام برمی‌دارند. دومین مشکل عمده ما هم نوسانات ارزی است که امیدواریم برطرف شود.

 

ارزش ۲۲۰۰ دلاری صادرات هر تن رنگ

«ندا عطایی» افزود: برپایه آمارهای رسمی گمرک ایران، ارزش صادرات رنگ ایران درسال ۹۶ حدود ۸۲ میلیون دلار بود که در سال۹۷ با رشد ۱۵ درصدی به بیش از ۹۳ میلیون دلار رسیده است.

این مسوول بیان ‌داشت: بررسی آمارهای صادرات ایران نشان می‌دهد، در سال‌های گذشته سهم بازارهای صادراتی رنگ ایران در چین ۲۷ درصد، افغانستان ۲۴ درصد، عراق ۱۷ درصد و ترکمنستان، تاجیکستان و قزاقستان به ترتیب ۱۳،۱۱ و هفت درصد بوده است.

دبیر میز محصولات شیمیایی و سلولزی سازمان توسعه تجارت ایران گفت: با توجه به حجم واردات رنگ این کشورها از جهان، سهم صادرات ایران در کل واردات رنگ این کشورها می‌تواند افزایش یابد.

وی ادامه‌ داد: مجموع واحدهای تولیدی رنگ و پوشش در ایران بیش از یک‌هزار واحد و ظرفیت اسمی کل تولید رنگ و پوشش کشور بیش از ۱۲میلیون تن در سال برآورد شده است.

عطایی درخصوص واردات محصولات رنگ در ایران گفت: به منظور حمایت از تولیدات داخلی، واردات رنگ به کشور با محدودیت مواجه بوده و بیشتر مربوط به رنگ‌های با فناوری خاصی است که امکان تولید آن در داخل کم است.

وی گفت: با این رویکرد، واردات رنگ در ایران در سال‌های اخیر افزون بر ۳۵۰ میلیون دلار و اغلب از کشورهای ایتالیا، ترکیه، کره جنوبی، چین و آلمان انجام شده است.

دبیر میز محصولات شیمیایی و سلولزی سازمان توسعه تجارت ایران خاطرنشان ‌کرد: با توجه به ظرفیت‌های ایجاد شده تولید در ایران، ادغام برخی شرکت‌ها و توجه به تقویت برند و برندسازی و همچنین ایجاد زیرساخت‌های مناسب برای تولید کالاهای باکیفیت و تغییر تولید به سمت رنگ‌های با پایه آبی می‌تواند کمک شایانی به توسعه صادرات صنعت رنگ کند.

وی ادامه ‌داد: از طرفی، با توجه به بازسازی کشورهای همسایه نظیر افغانستان، عراق و سوریه و روابط تجاری خوبی که بین ایران و کشورهای مذکور برقرار است، سرمایه‌گذاری در بازارهای یاد شده و کشورها بالقوه هدف صادرات و همچنین ایجاد نمایندگی فعال در بازارهای مورد اشاره می‌تواند به رشد صادرات این صنعت کمک چشمگیری کند.

عطایی، تولید رنگ‌های با فناوری خاص در کشور را نیازمند سرمایه‌گذاری شرکت‌های پیشرو از طریق مذکرات فعال به منظور انتقال فناوری و ایجاد تدریجی زیرساخت‌های لازم عنوان کرد.

وی یادآور شد: یکی از صنایع پایین‌دستی پتروشیمی، صنایع رنگ و پوشش است و مرز مشترک بین این دو صنعت در استفاده از رزین‌های سنتزی، حلال‌ها و همچنین برخی از افزودنی‌ها است.

این مسوول گفت: انواع رنگ و پوشش، کاربردهای متنوع دارد و به مصارف گوناگونی مانند معماری، ساختمان، صنایع کشتیرانی، قطعه ‌سازی و غیره می‌رسند که بازاری به حجم ۳۷ میلیارد لیتر در سال دارد. بر اساس آمارهای موجود، چین بزرگ‌ترین تولیدکننده رنگ در جهان محسوب می‌شود.

وی افزود: در سال‌های اخیر، توجه به مسائل زیست‌ ‎محیطی تحولات مهمی را در این صنعت ایجاد کرده، به‌طوری که تولید رنگ از نوع پایه حلال به انواع پایه آب که فاقد حلال‌های آلی است، سوق داده شده است و اکنون نزدیک به ۸۰ درصد از بازار رنگ‌های ساختمانی متشکل از محصولات پایه آب است.

ارزش صادرات جهانی رنگ در پنج سال اخیر حدود ۸۰ میلیارد دلار بود و آلمان با ۲۰ درصد، بیشترین سهم صادرات رنگ را رد این سال‌ها داشته است.

پس از آن، آمریکا و چین هرکدام با ۱۰ درصد و ژاپن و هلند هریک با هشت درصد از سهم صادرات جهانی رنگ قرار دارند.